تو به اندازه تنهایی من خوشبختی/ درباره مستند «سفر سهراب»

به گزارش بانی هنر به نقل از روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، محدثه واعظی‌پور: «سفر سهراب» نتبجه یک پژوهش کامل و چند وجهی و شاید بیش از آن علاقه فیلمساز به یکی از متفاوت‌ترین چهره‌های سینمای ایران، سهراب شهیدثالث است. پرتره ای که با محور قرار دادن «یک اتفاق ساده» و پس از آن، توجه به «طبیعت بی‌جان» آغاز شده و پیش می رود اما در سطح یک گزارش از زندگی فیلمساز نامدار ایرانی باقی نمی ماند. روایت فیلم با صدا و اجرای خوب مهدی احمدی، دقیق و دلنشین است. حرکت فیلمساز از سینما به زندگی شخصی سهراب، و از زندگی او به فرهنگ ایرانی، باعث شده آنچه پیش روی مخاطب قرار می گیرد، در برگیرنده زمانه و دوره‌ای باشد که این سینماگر با استعداد در آن متولد شد، رشد کرد، دیده شد و حتی در برهه‌ای به مهاجرتی ناخواسته از همین فضا و اتمسفر تن داد.

امید عبدالهی کارگردان «سفر سهراب» یکی از بهترین پرتره ها درباره شخصیتی هنری را ساخته، کوشیده علاوه بر نزدیک شدن به روحیه او، تنها به مصاحبه های باقی مانده از شهید ثالث اکتفا نکند. چه خوب که فیلم ساختاری مصاحبه محور ندارد و مجبور نیستیم انبوهی نظر پراکنده و خاطره تلخ و شیرین درباره او را از زبان همکاران و خانواده و دوستانش بشنویم. «سفر سهراب» منسجم است، و محصول اندیشه فیلمساز درباره شهید ثالث، عبدالهی از موضع گیری درباره سوژه فیلمش نترسیده و داوری درباره او را به دیگران واگذار نکرده است. جستجوهای او در نشریات و تصاویر قابل توجه بوده، تصاویری که از جشنواره جهانی تهران، مهمانان و شهید ثالث در این فستیوال ها و فستیوال برلین می بینیم، تازگی دارد و به برگ برنده فیلم تبدیل شده است.

یکی از مهمترین امتیازهای فیلم عبدالهی این است که دانسته و آگاهانه، برای نزدیک شدن به جهان سهراب شهیدثالث، مسیری شبیه او را طی کرده، در عین حال که استقلال فیلمسازی خود را حفظ کرده و فیلمی شبیه آثار شهید ثالث نساخته اما درونمایه فیلم، به روحیه و دنیای شخصی و هنری موضوع وفادار است. در انتهای فیلم و تصویر ثابت روی دریا و اسکله، صدای دریا شنیده می شود و ما توضیح فیلمساز درباره فرجام شهید ثالث را می خوانیم، این بهترین پایان‌بندی برای «سفر سهراب» است. آغازین نماهای فیلم هم از دریاست، نمادی از زندگی و نامیرایی و حتی اشاره‌ای به پایان فیلم و پایان سهراب.

«سفر سهراب» کوششی به ثمر رسیده و از معدود مستندهای پرتره سینمای ایران است که از پس پژوهشی جزئی‌نگر شکل گرفته و بدون شتاب ساخته شده، سازنده فیلم خود را به رخ نکشیده و با وجود علاقه به موضوع، در او ذوب نشده است. هر بخش از فیلم بر اساس راهبردی مشخص در کنار هم قرار گرفته و به اندازه است. در تصاویر آرشیوی از سهراب، روحیه و خلق و خوی او عیان شده، نامه‌های او به عمویش گویا و بسیار مهمند، اشاره های کوتاه به فضای فیلمسازی در ایران، بخل و حسدها، حتی روحیه حساس شهید ثالث را روشن می‌کند. «سفر سهراب» مستندی است موفق در ترسیم چهره یکی از بهترین فیلمسازان سینمای ایران، کارگردانی که به نظر می رسد بر خلاف بسیاری از همکارانش نمی‌توانست یا نخواست وارد باندها و گروه‌ها شود، واقعا «مستقل» ماند و تاوان استقلال اندیشه و سلوکش را در تنهایی و غربت داد.

«سفر سهراب» را در فیلیمو ببینید.

منبع: سینمااعتماد