صالحی: استاد دادبه تلاش می‌کرد نسبت حکمت ایرانی با ادبیات را پیدا کند

به گزارش بانی هنر به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آیین یادبود چهلمین روز درگذشت زنده‌یاد اصغردادبه، مدیر فقید بخش ادبیات و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی با عنوان «شیدای میهن» با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کاظم موسوی‌بجنوردی رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و برخی دیگر از فعالان زبان و ادب فارسی امروز سه‌شنبه (۱۵ اردیبهشت) برگزارشد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم گفت: استاد دادبه درس آموخته فلسفه بود اما تعلق ویژه به ادبیات داشت و این تعلق از دریچه‌های مختلفی نشات می‌گرفت که یکی از آن دریچه‌ها، عشق عمیق او به ایران بود؛ ایران جایگاه خاصی در منش، روش و منطق نظری و عملی استاد دادبه داشت و احساس می‌کرد ادبیات، تجلی ایران از زوایای مختلف است.

وی افزود: در همه تمدن‌ها و ملل ادبیات جایگاه خاص خود را دارد اما در کشور ما ادبیات میوه، شاخه، برگ و ریشه ایران است، شاید کمتر تمدنی را بشناسیم که ادبیات در آن از چنین جایگاهی برخوردار باشد.

صالحی تصریح کرد: استاد دادبه در نوشته‌ها و سخنرانی‌هایش به این نکته توجه داشت که ادبیات هسته هویت ایرانی است که اگر آن را از هویت ایرانی بگیریم ایران و ایرانی باقی نمی‌ماند و از این جهت این تعلق خاطر را نشان می‌داد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: استاد دادبه توجه داشت که ادبیات زبان حکمت ایرانی است؛ حکمت ایرانی در طول هزاران سال زبان خودش را ادبیات انتخاب کرد و این یکی از تمایزات تمدن ایرانی است که چنین زبانی را برای حکمت خسروانی خود برگزید.

وی با بیان اینکه قبل و بعد از اسلام، شعر زبان حکمت ایرانی بوده است، افزود: استاد دادبه توجه داشتند به اینکه “کم آزاری” نظریه اخلاقیِ حکمت ایرانی است؛ تمدن یونانی با نظریه “امتداد” در حکمت ارسطویی یا نظریه “دانایی” از نگاه سقراطی بنیان اخلاقی خود را ساخت اما “کم‌آزاری” (که در تبیین استاد دادبه به معنای بی‌آزاری است) جانمایه حکمت ایرانی محسوب می‌شود و از ایران به ادیان و فلسفه‌های هندویی و … سرایت کرده است.

صالحی با تاکید براینکه اشعاری که ایشان به آنها استشهاد می‌کردند برای این مطلب فراوان بودند، تصریح‌کرد: استاد دادبه تلاش می‌کرد نسبت حکمت ایرانی با ادبیات را پیدا کند از جمله این نکته که در نظریه اخلاقیِ حکمتِ ایرانی نظریه “بی‌آزاری به دیگران” به این معناست که نباید کمترین رنجی به طبیعت یا انسان‌ها برسانیم.

وی افزود: استاد دادبه با این نگاه که هویت و زبان ایران ادبیات است به ادبیات تعلق پیدا کرد و تمام عمرش را برای آن صرف کرد.

در پایان نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شعری از استاد دادبه در مورد خلیج فارس خواند:

خلیج فارس به ایرانمان گره ‌خورده‌ست
به‌ سرزمین نیاکانمان گره خورده‌ست

به حکم «حُبّ وطن» هرکجای این بَر و بوم
چو پیکری‌ست که با جانمان گره خورده‌‌ست

به‌ گونه‌ای که‌ نهاد و نژاد فردوسی
به خاک پاک خراسانمان گره خورده‌ست

خلیج فارس، خلیج حماسه و غیرت
که با غرور جوانانمان گره خورده‌ست

بگو به تخمه ضحاک شانه خالی کن
درفش کاوه به ایمانمان گره خورده‌ست

«هزار دشمنش ار می‌کنند قصد هلاک»
هزار دست به دستانمان گره خورده‌ست

گفتنی است، اصغر دادبه‌ زاده ۱۸ اسفند ۱۳۲۵ در یزد و به‌عنوان استاد فلسفه اسلامی و ادبیات عرفانی دانشگاه علامه طباطبایی و مدیر گروه ادبیات مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، همچنین مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی در دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال فعالیت داشت. او که مدتی با تومور مغزی و عوارض ناشی از آن درگیر بود، پنجم فروردین سال جاری از دنیا رفت.